Chợ phiên - “Cú hích” cộng hưởng cho phát triển du lịch cộng đồng.

Ở 98win10, chợ phiên ở vùng cao Chiềng Đi (xã Vân Hồ), Huổi Cuổi (xã Quỳnh Nhai) hay chợ phiên Muổi Nọi từ lâu luôn có sức cuốn hút đặc biệt với những người ưa thích khám phá. Gần đây, để thúc đẩy du lịch cộng đồng, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng với bà con Nhân dân đã tổ chức các phiên chợ, hay “không gian trải nghiệm văn hóa” vừa là nơi để bà con giới thiệu nông sản địa phương, vừa giới thiệu với du khách gần xa một “không gian văn hoá sống” của cộng đồng các dân tộc miền núi.

Du khách trải nghiệm mua bán tại bản Nậm Nghẹp.

Có thể nói, việc 98win58 nên các không gian trải nghiệm văn hóa theo hình thức “Chợ phiên” - là cú hích quan trọng đối với du lịch cộng đồng tại các địa phương có tiềm năng, thế mạnh. Với nhiều bản làng Tây Bắc, nó giữ vai trò rất đặc biệt trong việc giữ hồn văn hoá và tạo nền tảng cho du lịch cộng đồng phát triển bền vững. Dù mới đi vào hoạt động song phiên chợ cuối tuần ở bản vùng cao Nậm Nghẹp xã Ngọc Chiến được đánh giá là rất có tiềm năng để phát triển, mang lại nhiều trải nghiệm thú vị cho du khách, đặc biệt là vào tháng 3 khi hoa sơn tra nở hoặc vào tháng 9 khi mùa hái quả sơn tra bắt đầu.

Du khách thích thú khi trải nghiệm mua bán ở bản Nậm Nghẹp.

 Từ những gian hàng nhỏ cuối tuần này, bà con người Mông ở Nậm Nghẹp không phải đi bộ hoặc đi xe máy vượt đường xá xa xôi mang nông sản xuống huyện bán, mà chuyên tâm chăm chút cho con gà, con lợn, cho cây măng, cây rau ở nương vườn nhà mình, để cuối tuần thu hái mang đến chợ phiên. Các sản phẩm như nấm hương rừng, mộc nhĩ, quả sơn tra phơi khô, mật ong, thổ cẩm v.v.. không cần phải vất vả đi xa nữa, mà đã có “đầu ra” tại các chợ phiên cuối tuần.

Bà con đồng lòng dựng không gian trải nghiệm văn hóa bản Vặt.

Còn với bà con dân tộc Thái ở bản Vặt, phường Mộc Châu, một bản du lịch cộng đồng nổi tiếng nhiều năm qua, việc chính quyền địa phương và bà con Nhân dân đồng lòng dựng lên “không gian trải nghiệm văn hóa” được xem là một bước ngoặt, mang tính chất “bứt phá”. Từ trước đến nay, bà con mới chỉ làm du lịch theo hướng phát triển các homestay, du khách đến đây ngoài trải nghiệm nghỉ ngơi, ăn, ngủ ra thì không còn biết … tiêu tiền vào việc gì. Khi không gian trải nghiệm văn hóa bản Vặt đi vào hoạt động, đã mang lại cho du khách những ấn tượng về văn hóa và ẩm thực dân tộc Thái vô cùng thú vị, đồng thời mang lại nguồn thu nhập tốt cho bà con.

Những gian hàng mộc mạc cùng nông sản địa phương khiến du khách rất thích thú.

 Chợ phiên - nơi lưu giữ bản sắc văn hoá dân tộc rõ nét nhất.

 Chợ phiên - Không gian trải nghiệm văn hóa ở vùng cao không chỉ là nơi mua bán hàng hóa, mà còn như một “không gian văn hoá sống” của cộng đồng các dân tộc miền núi. Ở đó có tiếng khèn, điệu hát, trang phục truyền thống, món ăn địa phương, tập quán giao tiếp và cả ngôn ngữ dân tộc được sử dụng tự nhiên trong đời sống hằng ngày.

Du khách được hòa mình vào điệu xòe đoàn kết.

 Người dân nơi đây đi chợ không chỉ để bán mớ rau, con gà hay tấm thổ cẩm, mà còn để gặp gỡ, giao lưu, tìm bạn, thăm họ hàng... Nhờ đó, du khách cũng có nhiều trải nghiệm thú vị và ấn tượng hơn. Nhiều nét văn hóa nếu chỉ đưa vào sân khấu biểu diễn sẽ dễ bị “đóng khung”, nhưng ở đây thì chúng tồn tại rất thật và rất sống động.

Những gian hàng mộc mạc giản dị luôn có sức hấp dẫn với du khách.

 Về mặt du lịch cộng đồng, chợ phiên - không gian trải nghiệm văn hóa là “điểm chạm cảm xúc” rất mạnh đối với du khách. Nhiều người đến vùng cao không chỉ để ngắm cảnh mà muốn trải nghiệm đời sống bản địa. Một phiên chợ nhỏ đông vui vào sáng sớm hoặc buổi tối, với mùi thắng cố, tiếng khèn Mông, sắc váy thổ cẩm hay những gùi nông sản địa phương thường tạo ấn tượng sâu hơn cả những điểm check-in thông thường. Điều quan trọng hơn là nó giúp người dân địa phương trực tiếp hưởng lợi từ du lịch. Người dân có thể bán nông sản, đồ thủ công, thuốc nam, món ăn truyền thống hoặc làm dịch vụ homestay, hướng dẫn trải nghiệm. Khi văn hoá trở thành sinh kế, cộng đồng sẽ có động lực gìn giữ nghề dệt, nghề rèn, lễ tục hay tiếng nói dân tộc của mình thay vì bỏ dần theo nhịp sống hiện đại.

Du khách đến đây để trải nghiệm chiều sâu văn hóa

 Để chợ phiên - không gian trải nghiệm văn hóa phát triển bền vững.

 Tuy nhiên, nếu phát triển du lịch thiếu cân bằng thì chợ phiên cũng dễ bị thương mại hóa. Một số nơi bắt đầu xuất hiện tình trạng bán hàng đại trà, diễn xướng “cho khách xem”, mất dần tính tự nhiên. Khi đó không gian trải nghiệm văn hóa có thể đông khách hơn nhưng lại nhạt đi “hồn cốt” văn hóa. Vì vậy, phát triển du lịch cộng đồng cần đặt người dân bản địa làm trung tâm, tôn trọng nhịp sinh hoạt thật của họ thay vì biến chợ thành sản phẩm biểu diễn.

Du khách hào hứng check in tại Không gian văn hóa và trải nghiệm bản Vặt.

Khi có định hướng đúng - không gian trải nghiệm văn hóa sẽ giúp văn hoá vùng cao không chỉ được “bảo tồn” trong bảo tàng hay sách vở, mà tiếp tục sống trong đời sống thường ngày của cộng đồng. Và chính sự sống động ấy mới là điều khiến du khách muốn quay lại nhiều lần.

Thúy Hà